Hướng dẫn khai thuế tiền ảo 2026 tại Nhật | Cách tính và thuế suất | Denpyo

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn thuế hay pháp lý. Đối với tình huống cụ thể của bạn, vui lòng tham khảo ý kiến chuyên gia thuế hoặc kế toán viên. Nội dung được biên soạn dựa trên thông tin chính thức từ Cục Thuế Quốc gia Nhật Bản (NTA).

Công bố: Đây là bài viết từ blog của Denpyo. Denpyo cung cấp dịch vụ quản lý hóa đơn và chi phí.

Mở đầu: Khai thuế tiền ảo - Việc không thể né tránh

"Mình kiếm được lời từ tiền ảo, nhưng có cần khai thuế không nhỉ?" "Cách tính phức tạp quá, không hiểu nổi..."

Đây là những thắc mắc rất phổ biến của người Việt đang sinh sống và đầu tư tiền ảo tại Nhật. Khi mùa khai thuế năm 2026 đến gần, vấn đề thuế là điều không thể tránh khỏi đối với những ai đang nắm giữ hoặc giao dịch tiền mã hóa.

Những điểm quan trọng cần nhớ:

• Lợi nhuận từ tiền ảo được tính là thu nhập tạp (雑所得) với thuế suất lên đến 55%

• Người làm công ăn lương phải khai thuế nếu lợi nhuận hàng năm vượt quá 20 vạn yên

• Các sàn giao dịch báo cáo cho cơ quan thuế, nên việc trốn thuế sẽ bị phát hiện

• Cải cách thuế năm 2026 đang thảo luận về việc chuyển sang thuế tách biệt

Sau khi đọc bài này, bạn sẽ biết:

• Ai cần khai thuế, ai không cần

• Cách tính lợi nhuận (phương pháp bình quân di động và bình quân tổng cộng)

• Cách sử dụng bảng tính của Cục Thuế Quốc gia

• Quy trình khai thuế cụ thể qua e-Tax

• Các lỗi thường gặp và cách khắc phục

1. Ai cần khai thuế tiền ảo?

1.1 Các trường hợp phải khai thuế

Nguồn tham khảo: Cục Thuế Quốc gia Nhật Bản - Hướng dẫn thuế tài sản mã hóa

1.2 Các trường hợp KHÔNG cần khai thuế

• Chỉ mua tiền ảo (chưa bán hoặc sử dụng)

• Chỉ nắm giữ tiền ảo

• Người làm công ăn lương với thu nhập tạp bao gồm tiền ảo từ 20 vạn yên trở xuống

⚠️ Lưu ý quan trọng: Ngay cả khi dưới 20 vạn yên và không cần khai thuế thu nhập, bạn vẫn phải khai thuế cư dân (住民税) tại phường/quận nơi cư trú.

1.3 Khi nào phát sinh lợi nhuận chịu thuế?

2. Thuế suất và cách đánh thuế tiền ảo

2.1 Thuế tổng hợp theo thu nhập tạp

Lợi nhuận từ tiền ảo được phân loại là "thu nhập tạp" (雑所得) và chịu thuế tổng hợp (総合課税).

Điều này khác với đầu tư chứng khoán (thuế tách biệt khoảng 20%). Với thuế tổng hợp, lợi nhuận tiền ảo được cộng dồn với các nguồn thu nhập khác của bạn và áp dụng thuế suất lũy tiến.

2.2 Bảng thuế suất

※ Thuế đặc biệt phục hồi (2.1% của thuế thu nhập) cũng được áp dụng thêm.

Ví dụ cụ thể:

• Lương 500 vạn yên + Lợi nhuận tiền ảo 200 vạn yên = Thu nhập chịu thuế 700 vạn yên (thuộc mức 23%)

• Thuế trên 200 vạn yên lợi nhuận tiền ảo ≈ khoảng 66 vạn yên (tương đương 33%)

2.3 Xu hướng cải cách thuế năm 2026

Cơ quan Dịch vụ Tài chính (FSA) đã chính thức đề xuất trong cải cách thuế năm 2026 rằng tiền ảo nên được chuyển sang thuế tách biệt (khoảng 20%), giống như đầu tư chứng khoán.

⚠️ Hiện tại đây mới chỉ là đề xuất và chưa biết có được thông qua hay không. Sau khi có đề cương cải cách thuế vào tháng 12/2025, đề xuất này sẽ được thảo luận tại kỳ họp Quốc hội thường niên năm 2026.

3. Cách tính lợi nhuận

3.1 Công thức tính cơ bản

Lợi nhuận (Thu nhập) = Giá bán - Giá mua vào (giá gốc)

Hai phương pháp tính giá mua vào:

1. Phương pháp bình quân di động (移動平均法) - Tính lại đơn giá trung bình mỗi lần mua
2. Phương pháp bình quân tổng cộng (総平均法) - Tổng số tiền mua trong năm ÷ Tổng số lượng mua

3.2 Ví dụ phương pháp bình quân di động

Cách tính:

• Đơn giá trung bình = (5,000,000 + 6,000,000) ÷ 2 = 5,500,000 yên/BTC

• Lợi nhuận bán = 7,000,000 - 5,500,000 = 1,500,000 yên

3.3 Ví dụ phương pháp bình quân tổng cộng

Tính toán cho cả năm:

Cách tính:

• Tổng mua trong năm = 10,000,000 + 5,500,000 + 4,500,000 = 20,000,000 yên

• Tổng số lượng mua trong năm = 2 + 1 + 1 = 4 BTC

• Đơn giá trung bình = 20,000,000 ÷ 4 = 5,000,000 yên/BTC

• Lợi nhuận bán = 14,000,000 - (5,000,000 × 2) = 4,000,000 yên

3.4 Nên chọn phương pháp nào?

Lưu ý: Sau khi đã chọn một phương pháp, về nguyên tắc bạn phải tiếp tục sử dụng phương pháp đó.

Nguồn tham khảo: Cục Thuế Quốc gia - Bảng tính tài sản mã hóa

4. Cách sử dụng bảng tính của Cục Thuế Quốc gia

4.1 Các loại bảng tính

Cục Thuế Quốc gia cung cấp các bảng tính sau (định dạng Excel):

1. Bảng tính tài sản mã hóa (dùng cho phương pháp bình quân di động)
2. Bảng tính tài sản mã hóa (dùng cho phương pháp bình quân tổng cộng)

→ Tải bảng tính tài sản mã hóa từ Cục Thuế Quốc gia

4.2 Thông tin cần nhập

• Loại tiền mã hóa (Bitcoin, Ethereum, v.v.)

• Ngày giao dịch

• Loại giao dịch (mua, bán, đổi, v.v.)

• Số lượng

• Số tiền giao dịch (quy đổi sang yên)

4.3 Sử dụng báo cáo giao dịch hàng năm từ sàn

Nhiều sàn giao dịch trong nước (bitFlyer, Coincheck, GMO Coin, v.v.) phát hành báo cáo giao dịch hàng năm.

Khi sử dụng báo cáo này, hãy dùng bảng tính phương pháp bình quân tổng cộng.

5. Quy trình khai thuế qua e-Tax

5.1 Chuẩn bị trước

1. Chuẩn bị các giấy tờ cần thiết:

• Báo cáo giao dịch hàng năm từ sàn

• Phiếu khấu trừ thuế tại nguồn (源泉徴収票) - với người làm công ăn lương

• Thẻ My Number (マイナンバーカード)

2. Hoàn thành tính toán lãi/lỗ:

• Sử dụng bảng tính của Cục Thuế Quốc gia hoặc công cụ tính toán lãi/lỗ

5.2 Tạo tờ khai thuế

Bước 1: Truy cập Trang tạo tờ khai thuế

Bước 2: Chọn "作成開始" (Bắt đầu tạo) → Chọn "e-Tax"

Bước 3: Nhập thu nhập

Bước 4: Chọn "雑所得（その他）" (Thu nhập tạp - Khác)

Bước 5: Nhập thu nhập từ tài sản mã hóa:

• Loại: Chọn "暗号資産" (Tài sản mã hóa)

• Số tiền thu nhập: Tổng doanh thu bán hàng năm

• Chi phí cần thiết: Giá mua vào + phí giao dịch, v.v.

Bước 6: Nhập các khoản khấu trừ và xác nhận số thuế

Bước 7: Ký điện tử và gửi

6. Hướng dẫn khai thuế theo từng loại giao dịch

6.1 Mua bán NFT

Lợi nhuận từ bán NFT cũng chịu thuế như thu nhập tạp.

Công thức tính:

Lợi nhuận = Giá bán NFT - Giá mua NFT - Phí gas (phí giao dịch)

6.2 Phần thưởng Staking

Phần thưởng staking được ghi nhận là thu nhập tại thời điểm nhận.

Giá mua vào = Giá thị trường tại thời điểm nhận

6.3 Airdrop

Tiền ảo nhận được qua airdrop cũng chịu thuế.

Giá mua vào = Giá thị trường tại thời điểm nhận (có thể là 0 yên)

6.4 DeFi (Tài chính phi tập trung)

6.5 Khi sử dụng nhiều sàn giao dịch

Ngay cả khi giao dịch trên nhiều sàn, bạn phải tổng hợp tất cả giao dịch để tính lãi/lỗ.

Nếu lời 30 vạn yên ở sàn A và lỗ 10 vạn yên ở sàn B:

• Có thể bù trừ: 30 vạn - 10 vạn = 20 vạn yên thu nhập chịu thuế

7. Các lỗi thường gặp và cách khắc phục

Lỗi 1: Không khai báo khi đổi tiền ảo này sang tiền ảo khác

Sai: "Mình chỉ đổi BTC sang ETH thôi, không cần khai báo đâu"

Đúng: Lợi nhuận được thực hiện tại thời điểm đổi, nên phải khai báo

Lỗi 2: Không theo dõi giá mua vào

Cách khắc phục: Tải lịch sử giao dịch từ sàn và sử dụng công cụ tính lãi/lỗ

Lỗi 3: Không tính phí gas vào chi phí

Phí gas có thể được khấu trừ như chi phí cần thiết. Đừng quên tính vào.

Lỗi 4: Xử lý giao dịch qua năm

Nếu mua vào tháng 12/2025 và bán vào tháng 1/2026:

• Khai thuế năm 2025: Chỉ có giao dịch mua (không chịu thuế)

• Khai thuế năm 2026: Khai báo lợi nhuận bán

8. Sử dụng công cụ tính lãi/lỗ

Nếu bạn có nhiều giao dịch, chúng tôi khuyên bạn nên sử dụng các công cụ tính lãi/lỗ.

Các công cụ phổ biến:

• Cryptact - Lớn nhất trong nước, hỗ trợ nhiều sàn và DeFi

• Gtax - Đơn giản và dễ sử dụng

• Keiry - Có gói miễn phí

Những công cụ này tự động tính toán chỉ bằng cách tải lên file CSV từ sàn giao dịch.

9. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Q1: Lỗ từ tiền ảo có thể chuyển sang năm sau không?

Trả lời: Đáng tiếc là không thể chuyển lỗ sang năm sau. Lỗ từ thu nhập tạp không được phép bù trừ với các nguồn thu nhập khác, cũng không được chuyển sang năm sau. Đây là điểm khác biệt so với đầu tư chứng khoán (thuế tách biệt).

Q2: Nếu dùng sàn giao dịch nước ngoài thì có cần khai báo không?

Trả lời: Có, bạn phải khai báo. Người cư trú tại Nhật Bản phải chịu thuế trên thu nhập toàn cầu, nên lợi nhuận từ sàn nước ngoài cũng phải được khai báo.

Q3: Nếu mất lịch sử giao dịch thì sao?

Trả lời: Liên hệ với sàn giao dịch để lấy lại lịch sử. Bạn cũng có thể xác minh qua các bản ghi trên blockchain.

Q4: Nếu thừa kế tiền ảo thì sao?

Trả lời: Được xem như đã mua vào với giá thị trường tại thời điểm thừa kế. Khi bán, tính giá thị trường lúc thừa kế làm giá mua vào.

Q5: Nếu không khai báo thì có bị phát hiện không?

Trả lời: Rất có khả năng bị phát hiện. Các sàn giao dịch trong nước có nghĩa vụ nộp báo cáo thanh toán cho cơ quan thuế. Nếu bị phát hiện không khai báo, bạn sẽ bị xử phạt bao gồm thuế chậm nộp, thuế phạt không khai báo, và thuế phạt nặng.

Tổng kết

Hãy cùng ôn lại các điểm chính về khai thuế tiền ảo (tài sản mã hóa).

5 điều cần nhớ:

1. Lợi nhuận trên 20 vạn yên phải khai báo - Đối với người làm công ăn lương (trên 48 vạn yên đối với cá nhân kinh doanh)
2. Thuế suất tối đa 55% - Thuế tổng hợp theo thu nhập tạp, áp dụng thuế suất lũy tiến
3. Đổi tiền ảo này sang tiền ảo khác cũng chịu thuế - Lợi nhuận được thực hiện khi đổi BTC sang ETH
4. Sàn giao dịch báo cáo cho cơ quan thuế - Không khai báo là rủi ro cao
5. Sử dụng công cụ tính lãi/lỗ - Cần thiết nếu có nhiều giao dịch

Hạn chót khai thuế năm 2026: Ngày 16 tháng 3 (Thứ Hai)

→ Trang tạo tờ khai thuế

→ Thông tin thuế tài sản mã hóa - Cục Thuế Quốc gia